Benzinebrander WW2

Benzinebrander WW2
Benzinebrander WW2 - Afbeelding 2

Specificaties

Prijs: € 1,25

Datum gewijzigd: 10 oktober 2026

Toepassing (categorie): , ,

Merk/Fabrikant/Vervaardiger:

Kenmerken: grijs vilt of doek rond de brandstoftank

Bouwjaar: 1900 - 1985

Asbestsoort & massa percentage: Chrysotiel 30 - 60%

Hechtgebondenheid: niet hechtgebonden

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd asbest op grote schaal gebruikt voor militaire uitrustingen, waaronder draagbare benzinebranders (kookstellen) en “campingbranders”.
Omdat asbest extreem hittebestendig, isolerend en goedkoop was, gold het destijds als een wondermiddel om vuur- en hittegevaren te beheersen.
Bij benzinebranders uit die tijd (zoals bepaalde vroege militaire modellen van het Britse of Amerikaanse leger) werd asbest hoofdzakelijk op de volgende drie manieren toegepast:
  • Hitteschilden en behuizing (zie foto): Sommige branders die in een metalen transportkist of compacte behuizing zaten (zoals de bekende British Army No. 2 stove), hadden een hitteschild dat bekleed was met een wit asbestvel of asbestkarton. Dit voorkwam dat de buitenkant van de kist gevaarlijk heet werd tijdens het koken;
  • Afdichtingen en pakkingen (Gaskets): Asbestkoord of asbestringen werden gebruikt als hittebestendige afdichting tussen de tank, de branderkop en de regelventielen om lekkage van brandbare benzine(dampen) te voorkomen;
  • Lonten of voorverwarmingskussens: Bij vroege benzine- of spiritusbranders werd asbestvilt soms gebruikt als een niet-brandbare ‘lont’ of absorptiematje in de voorverwarmingsschaal om de brandstof vast te houden tijdens het opstarten.

Waarom dit nu een risico vormt voor verzamelaars van militaria

Als deze branders tientallen jaren oud zijn, raakt het asbestmateriaal vaak verweerd, droog en broos. Wanneer je de brander openschroeft, schoonmaakt, of simpelweg vervoert, kunnen er microscopisch kleine asbestvezels losraken en in de lucht zweven. Het inademen van deze vezels kan tientallen jaren later ernstige longziekten veroorzaken.

Wat moet je doen als je zo’n brander hebt?

  • Niet zomaar openmaken of schoonkrabben: Ga het materiaal absoluut niet schuren, borstelen of loskrabben;
  • Veilig bewaren: Als je de brander wil bewaren als historisch verzamelobject, laat het asbest dan volledig ongemoeid. Sommige musea en verzamelaars sluiten dit soort objecten luchtdicht af in vitrines of plastic, of laten het asbest professioneel saneren;
  • Vervanging bij restauratie: Er zijn speciale online communities voor vintage kooktoestellen (zoals Classic Camp Stoves) waar liefhebbers tips delen over hoe je oude asbestpakkingen veilig kunt verwijderen (door ze bijvoorbeeld eerst goed nat te maken zodat er geen stof vrijkomt) en te vervangen door moderne, veilige alternatieven zoals grafiet- of glasvezelpakkingen. In meerdere Europese landen is dit echter verboden. Laat je dus vooraf informeren over wat wel/niet mag.

 

foto’s: Asbestmuseum en Hendri van Ommen

Analysecertificaat

Download PDF