De term “asbestos money bag” verwijst meestal naar een curieus historisch object: een klein geldzakje dat gemaakt is van asbestvezel-textiel. Het klinkt vandaag vreemd, maar rond het begin en midden van de 20e eeuw werden er daadwerkelijk allerlei gebruiksvoorwerpen van asbest gemaakt omdat het materiaal niet brandbaar en hittebestendig is. De afgebeelde geldzak is eerder een grap-artikel, gezien de afbeeldingen en teksten (zie foto’s).

Wat zo’n “asbestos money bag” was

Een asbestos money bag was meestal:

• een klein zakje of portemonnee van asbestweefsel;
• bedoeld om geld of waardevolle spullen brandveilig te bewaren
• soms verkocht als novelty of demonstratie-product.

In sommige voorbeelden stond er zelfs een tekst op gedrukt zoals dat het geld “veilig door vuur en hel kon gaan” omdat het zakje van brandwerend asbest was gemaakt. Sommige van die zakjes bevatten een textiel dat voor een groot deel uit chrysotiel-asbestvezels bestond.

Waarom men dit vroeger logisch vond

Voordat de gezondheidsrisico’s bekend waren, werd asbest gezien als een wondermateriaal:

• extreem hittebestendig;
• niet brandbaar;
• goed te weven tot textiel;
• chemisch redelijk stabiel.

Daarom maakte men er bijvoorbeeld ook van:

• brandwerende handschoenen;
• theatergordijnen (men mocht vroeger in theaters roken);
• isolatiedekens en las- branddekens;
• brandwerende documentenhoezen.

Een geldzakje of portemonnee van asbest paste dus in dezelfde categorie: een demonstratie van brandveiligheid.

Waarom dit later verdween

Al sinds 1989 werd duidelijk dat asbestvezels ernstige longziekten kunnen veroorzaken. Toch heeft het lang geduurd alvorens landen asbest gingen verbieden. Halverwege de jaren 80 zien wij een langzame bewustwordingstendens plaatsvinden.

Daarom zijn asbestproducten tegenwoordig in veel landen sterk gereguleerd of verboden, en worden zulke oude objecten vooral nog als museumstukken of curiositeiten gezien. Bezoek ook eens één van de twee Asbestmusea: www.asbestmuseum.nl

Interessant detail

Er bestonden ook andere “brandveilige” accessoires met asbest, zoals:

• fireproof wallets;
• brandwerende documentmapjes;
• demonstratie-doeken die men letterlijk in het vuur kon leggen.

Die werden vaak gebruikt op beurzen of in winkels om te laten zien hoe brandbestendig het materiaal was.

 

foto’s: Harry Vonk, met speciale dank aan Tony Rich