Asbesthoudende fitterskit is een historisch afdichtingsmateriaal dat veel werd gebruikt bij het monteren van leidingen en installaties, vooral in de periode ongeveer 1930–1980. Het was een kneedbare kit of pasta waarin asbestvezels waren verwerkt om de mechanische en thermische eigenschappen te verbeteren.

Wat fitterskit precies was

Fitterskit (ook wel “pijpkit” of “loodgieterskit”) werd gebruikt om verbindingen tussen leidingen en fittingen af te dichten. Denk bijvoorbeeld aan:

• vooral stalen of gietijzeren pijpverbindingen (ook oude Sprinklers);
• verwarmingsleidingen;
• gasbuizen en gasmeters;
• ketel- en stoominstallaties;
• flensverbindingen.

De kit werd vaak met de hand in de verbinding gedrukt of rond schroefdraad aangebracht voordat de verbinding werd vastgedraaid.

Waarom er asbest in zat

De toevoeging van asbestvezels gaf het materiaal een aantal eigenschappen die installateurs aantrekkelijk vonden:

• hittebestendigheid (belangrijk bij stoom en verwarmingssystemen);
• versterking van de kit – de vezels werkten als wapening;
• betere afdichting doordat de vezels kleine openingen konden vullen;
• lange levensduur.

In feite functioneerde het asbest als een vezelversterking, vergelijkbaar met hoe glasvezel vandaag soms in composieten wordt gebruikt.

Waar je het in gebouwen kunt tegenkomen

Asbesthoudende fitterskit komt vooral voor in oudere installaties zoals:

• centrale verwarmingssystemen;
• meterkasten;
• oude stoomleidingen;
• industriële pijpleidingen;
• ketelhuizen en technische ruimtes.

Het komt meestal voor in:

• schroefdraadverbindingen;
• flenzen;
• doorvoeringen van leidingen.

Omdat het meestal in kleine hoeveelheden in verbindingen zit, valt het vaak pas op wanneer een installatie wordt gedemonteerd.

Gezondheidsaspect

Het risico kan ontstaan wanneer de kit:

• veroudert en broos wordt;
• mechanisch wordt verwijderd of geschuurd;
• bij renovatie wordt losgebroken.

Asbestvezel-emissie kan dan ontstaan, en de vezels kunnen ingeademd worden, wat op lange termijn ernstige longziekten kan veroorzaken, zoals Mesothelioom en Asbestose.

Huidige situatie

In moderne installaties wordt fitterskit zonder asbest gemaakt, meestal op basis van:

• kleimineralen;
• grafiet;
• synthetische vezels;
• siliconen of polymeren.